Çin’in Sincan Bölgesi’nde nazaranv yapan eski polis: Uygurlara azap ettik
Sincan’da bakılırsav yapmış eski bir polis memuru ve Uygur Türkü eski tutuklu Abdulveli Eyüp, ABD yayın kuruluşu CNN’e verdikleri röportajda, Çin’in bölgedeki azınlıklara sistematik bir baskı uyguladığını ve azap ettiğini anlattı.
“SUÇLARINI İTİRAF ETTİRMEK İÇİN AZAP YAPTIK”
Sincan’da 10 yıl bakılırsav yaptıktan daha sonra Çin’den kaçarak Avrupa’ya gelen eski polis memuru, bakılırsavinin Sincan’daki Uygurları tutuklamak ve “suçlarını” itiraf ettirmek olduğunu söylemiş oldu.
Çin’de yaşayan akrabaları ve kendisiyle ilgili duyduğu güvenlik telaşından dolayı isminin gizli tutulmasını isteyen ve “Ciang” olarak isimlendirilen eski polis “farklı farklı usuller uygulayarak Uygurlara azap ettiklerini” anlattı.
“İYİ POLİS BERBAT POLİS OYNARDIK”
Ciang, “Bazıları yeterli polisi, kimileri makûs polisi oynuyordu. Onları dövdükten daha sonra sigara ikram ederdik.” tabirini kullandı.
Ortalarında bayanlar, 14 yaşlarında çocukların da olduğu yüzlerce etnik kökenliye azap ettiklerini belirten Ciang, kimi vakit başka mahkumlara tutuklanan Uygurlara tecavüz etme buyruğu verdiklerini söylemiş oldu.
Öteki yandan Pekin idaresi Sincan’da insan hakları ihlaline ait hakkındaki suçlamaları reddediyor.
Ciang kimi durumlarda tutukluların cinsel organlarına elektrik vererek azap ettiklerini de aktardı.
“HİÇBİRİ AŞIRILIK YANLISI DEĞİLDİ”
Bunun yanı sıra Sincan’da nazaranv alan polislerin maaşlarının ikiye katlandığını söyleyen Ciang, tutukladığı şahısların “aşırılık yanlısı olup olmadığına” ait şunları söylemiş oldu:
“hiç biri. Sincan bir savaş bölgesi değil ve bu beşerler bizim yurttaşlarımız; yabancı, düşman değil.”
Ciang “nazaranvini” yapmasaydı Çin hükümetinin kendisini de “terörist” ilan ederek tutuklayacağını belirtti.
“BU BEŞERLERLE YÜZLEŞEMEZDİM”
Kendisine, azap ettiği tutuklulardan biri ile müsabakası halinde ne yapacağı sorulan Ciang,şunları söylemiş oldu:
“Korkuyorum. Oradan ayrılırdım. Bu beşerlerle nasıl yüzleşeceğim? Kendimi hatalı hissederdim. Yalnızca asker de olsanız, olanlardan hâlâ sorumlusunuz. Evet buyrukları yerine getirmeniz gerekiyor. Lakin birfazlaca insan bunu birlikte yaptı. Bundan biz sorumluyuz.”
GÖZALTI MERKEZLERİNDEKİ AZAPLAR
Çalıştığı okulda Uygurca konuştuğu için 2013 yılında tutuklandığını söyleyen anaokulu öğretmeni Abdulveli Eyüp, ABD yayın kuruluşu CNN’le mülakatında, gözaltı merkezlerinde yaşadığı süreci anlattı.
Eyüp, tutuklandığında “kaplan sandalye” diye isimlendirilen azap araçları ile kendisine elektrik şoku uygulandığını ve coplarla dövüldüğünü söylemiş oldu. Polislerin kendisini casusluk ve ayrılıkçılık suçlaması ile gözaltına aldığını ve azap yaparak “suçunu itiraf etmesini” istediklerini belirtti.
Eyüp, tutuklandığı birinci gece, polis memurlarının buyruğuyla Çinli mahkumların etrafını çevreleyerek kendisine biroldukça sefer tecavüz ettiğini söylemiş oldu.
Yeğeninin ortalarında olduğu hayli sayıda akrabasının da gözaltına alındığını aktaran Eyüp, “kızı üzere gördüğü” yeğeninin tutuklu bulunduğu merkezde öldüğünü söz etti.
Çinli yetkililer ise, Eyüp’ün yeğeninin gözaltındayken ölmediğini, organ yetmezliği niçiniyle tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybettiğini deklare etti.
15 ay tutuklu kaldıktan daha sonra “suçunu” itiraf ederek hür kalan ve Sincan’dan kaçan Eyüp, şu anda ailesi ile birlikte Norveç’te yaşıyor.
Kendisini tutuklayan polisleri ve işkencecileri affedebileceğini söyleyen Eyüp, “Onlardan nefret etmiyorum zira hepsi bu sistemin kurbanı.” dedi.
ÇİN’İN SİNCAN UYGUR ÖZERK BÖLGESİNDEKİ UYGULAMALARI
Çin’de son senelerda Uygur Türklerinin kimlik ve kültürlerine yönelik ihlaller insan hakları kuruluşları ve biroldukça devlet tarafınca eleştiriliyor. Pekin’in “mesleki eğitim merkezleri” olarak isimlendirdiği, memleketler arası kamuoyunun ise “bir daha eğitim kampları” diye tanımladığı yerlerde, hayli sayıda Uygur Türkü zorla tutuluyor.
Pekin idaresi, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde kaç kamp bulunduğuna, buralarda kaç kişinin olduğuna ve kelam konusu şahıslardan ne kadarının toplumsal hayata döndüğüne ait bilgi vermiyor.
BM ve öbür milletlerarası örgütler, kampların incelemeye açılması davetlerini bir dahalerken Çin, şu ana kadar kendi belirlediği birkaç kampın az sayıda yabancı diplomat ve basın mensubu tarafınca kısmen görülmesine müsaade verdi.
Çin makamları, BM yetkililerinin direkt bilgi almak emeliyle bölgede serbestçe inceleme yapma talebini ise geri çeviriyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Vang Vınbin, daha evvel yaptığı açıklamada, Müslüman Uygur Türklerine yönelik keyfi gözaltı ve zorla çalıştırıldığına ait haberleri, “Çin tersi güçlerce uydurulan palavra ve yanlış bilgiler” diye nitelemişti.
Sincan’da bakılırsav yapmış eski bir polis memuru ve Uygur Türkü eski tutuklu Abdulveli Eyüp, ABD yayın kuruluşu CNN’e verdikleri röportajda, Çin’in bölgedeki azınlıklara sistematik bir baskı uyguladığını ve azap ettiğini anlattı.
“SUÇLARINI İTİRAF ETTİRMEK İÇİN AZAP YAPTIK”
Sincan’da 10 yıl bakılırsav yaptıktan daha sonra Çin’den kaçarak Avrupa’ya gelen eski polis memuru, bakılırsavinin Sincan’daki Uygurları tutuklamak ve “suçlarını” itiraf ettirmek olduğunu söylemiş oldu.
Çin’de yaşayan akrabaları ve kendisiyle ilgili duyduğu güvenlik telaşından dolayı isminin gizli tutulmasını isteyen ve “Ciang” olarak isimlendirilen eski polis “farklı farklı usuller uygulayarak Uygurlara azap ettiklerini” anlattı.
“İYİ POLİS BERBAT POLİS OYNARDIK”
Ciang, “Bazıları yeterli polisi, kimileri makûs polisi oynuyordu. Onları dövdükten daha sonra sigara ikram ederdik.” tabirini kullandı.
Ortalarında bayanlar, 14 yaşlarında çocukların da olduğu yüzlerce etnik kökenliye azap ettiklerini belirten Ciang, kimi vakit başka mahkumlara tutuklanan Uygurlara tecavüz etme buyruğu verdiklerini söylemiş oldu.
Öteki yandan Pekin idaresi Sincan’da insan hakları ihlaline ait hakkındaki suçlamaları reddediyor.
Ciang kimi durumlarda tutukluların cinsel organlarına elektrik vererek azap ettiklerini de aktardı.
“HİÇBİRİ AŞIRILIK YANLISI DEĞİLDİ”
Bunun yanı sıra Sincan’da nazaranv alan polislerin maaşlarının ikiye katlandığını söyleyen Ciang, tutukladığı şahısların “aşırılık yanlısı olup olmadığına” ait şunları söylemiş oldu:
“hiç biri. Sincan bir savaş bölgesi değil ve bu beşerler bizim yurttaşlarımız; yabancı, düşman değil.”
Ciang “nazaranvini” yapmasaydı Çin hükümetinin kendisini de “terörist” ilan ederek tutuklayacağını belirtti.
“BU BEŞERLERLE YÜZLEŞEMEZDİM”
Kendisine, azap ettiği tutuklulardan biri ile müsabakası halinde ne yapacağı sorulan Ciang,şunları söylemiş oldu:
“Korkuyorum. Oradan ayrılırdım. Bu beşerlerle nasıl yüzleşeceğim? Kendimi hatalı hissederdim. Yalnızca asker de olsanız, olanlardan hâlâ sorumlusunuz. Evet buyrukları yerine getirmeniz gerekiyor. Lakin birfazlaca insan bunu birlikte yaptı. Bundan biz sorumluyuz.”
GÖZALTI MERKEZLERİNDEKİ AZAPLAR
Çalıştığı okulda Uygurca konuştuğu için 2013 yılında tutuklandığını söyleyen anaokulu öğretmeni Abdulveli Eyüp, ABD yayın kuruluşu CNN’le mülakatında, gözaltı merkezlerinde yaşadığı süreci anlattı.
Eyüp, tutuklandığında “kaplan sandalye” diye isimlendirilen azap araçları ile kendisine elektrik şoku uygulandığını ve coplarla dövüldüğünü söylemiş oldu. Polislerin kendisini casusluk ve ayrılıkçılık suçlaması ile gözaltına aldığını ve azap yaparak “suçunu itiraf etmesini” istediklerini belirtti.
Eyüp, tutuklandığı birinci gece, polis memurlarının buyruğuyla Çinli mahkumların etrafını çevreleyerek kendisine biroldukça sefer tecavüz ettiğini söylemiş oldu.
Yeğeninin ortalarında olduğu hayli sayıda akrabasının da gözaltına alındığını aktaran Eyüp, “kızı üzere gördüğü” yeğeninin tutuklu bulunduğu merkezde öldüğünü söz etti.
Çinli yetkililer ise, Eyüp’ün yeğeninin gözaltındayken ölmediğini, organ yetmezliği niçiniyle tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybettiğini deklare etti.
15 ay tutuklu kaldıktan daha sonra “suçunu” itiraf ederek hür kalan ve Sincan’dan kaçan Eyüp, şu anda ailesi ile birlikte Norveç’te yaşıyor.
Kendisini tutuklayan polisleri ve işkencecileri affedebileceğini söyleyen Eyüp, “Onlardan nefret etmiyorum zira hepsi bu sistemin kurbanı.” dedi.
ÇİN’İN SİNCAN UYGUR ÖZERK BÖLGESİNDEKİ UYGULAMALARI
Çin’de son senelerda Uygur Türklerinin kimlik ve kültürlerine yönelik ihlaller insan hakları kuruluşları ve biroldukça devlet tarafınca eleştiriliyor. Pekin’in “mesleki eğitim merkezleri” olarak isimlendirdiği, memleketler arası kamuoyunun ise “bir daha eğitim kampları” diye tanımladığı yerlerde, hayli sayıda Uygur Türkü zorla tutuluyor.
Pekin idaresi, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde kaç kamp bulunduğuna, buralarda kaç kişinin olduğuna ve kelam konusu şahıslardan ne kadarının toplumsal hayata döndüğüne ait bilgi vermiyor.
BM ve öbür milletlerarası örgütler, kampların incelemeye açılması davetlerini bir dahalerken Çin, şu ana kadar kendi belirlediği birkaç kampın az sayıda yabancı diplomat ve basın mensubu tarafınca kısmen görülmesine müsaade verdi.
Çin makamları, BM yetkililerinin direkt bilgi almak emeliyle bölgede serbestçe inceleme yapma talebini ise geri çeviriyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Vang Vınbin, daha evvel yaptığı açıklamada, Müslüman Uygur Türklerine yönelik keyfi gözaltı ve zorla çalıştırıldığına ait haberleri, “Çin tersi güçlerce uydurulan palavra ve yanlış bilgiler” diye nitelemişti.